De fusie- en overnamemarkt in Nederland put hoop uit signalen van conjunctureel herstel. Er komen meer bedrijven in de verkoop en investeerders tonen interesse in het sluiten van deals.

Overnameadviseurs hebben tientallen transacties op stapel staan die in de zomer zijn voorbereid.

Een minimale groei al voldoende

Dit komt naar voren bij een peiling van deze krant van de stemming op de overnamemarkt, na afloop van het derde kwartaal. De opleving volgt op een tergend lange periode van economische onzekerheid waarin veel partijen zich muisstil hielden. Verkopers vreesden dat hun bedrijf te weinig zou opbrengen, bieders waren bang een kat in de zak te kopen. Als voorgespiegelde resultaten uitblijven, zouden zij op de blaren moeten zitten. Iedereen hunkerde naar meer duidelijkheid over de richting van de economie. Nu steeds meer indicatoren wijzen op herstel, kruipen partijen uit hun schulp. ‘Een minimale groei van de economie is al voldoende om het vertrouwen te herwinnen. Kijk maar naar de positieve ontwikkeling in Duitsland’, zegt een bestuurder van een vooraanstaand private-equityhuis in Nederland die alleen anoniem wil reageren. Als president Klaas Knot van de Nederlandsche Bank lichtpuntjes ontwaart, moet het wel goed komen, is de gedachte.

Verbetering van de halfjaarresultaten

In het midden- en kleinbedrijf, waar het eerste halfjaar nog sprake was van veel faillissementen, melden zich weer kopers en verkopers. Fusieadviseur Tom Beltman van Marktlink schat dat dit jaar 5000 mkb-bedrijven van eigenaar verwisselen,10% meer dan in 2012. Beltman is bezig met de verkoop van een uitzendbureau, waarvoor zich vijftig gegadigden hebben gemeld. Tien concrete biedingen liggen op tafel. ‘De animo is boven verwachting’, zo stelt deze adviseur. Robert De Boeck, oprichter van het Haagse investeringsfonds Antea, ziet de gunstiger ontwikkeling terug in de verbetering van de halfjaarresultaten van zijn participaties. Daartoe behoren belangen in detacheerder Arbo Support, IT-bedrijf Finalist en ontwerper van tuinmeubelen Bukatchi. ‘Als onze breed gespreide participaties representatief zijn voor het mkb, dan gaat het in Nederland weer de goede kant op.’ Antea breidt deze week zijn portefeuille uit met een minderheidsbelang in Tradinco, een leverancier van meetapparatuur voor de olie- en gasindustrie. Met het verworven belang van 41% is ruim € 1 mln gemoeid. De onderneming in Berkel en Rodenrijs, waar 33 man werken, is marktleider in Nederland en wil zich meer gaan richten op de export.

Hun financiële prognoses waarmaken

Antea beheert een fonds van € 22 mln, bijeengebracht door een groep vermogende (oud-)ondernemers. Daarvan is nog € 10 mln beschikbaar voor vijf à zes nieuwe deelnemingen. De Boeck ontvangt regelmatig directeur-grootaandeelhouders op leeftijd die de verkoop van hun onderneming hebben uitgesteld vanwege het slechte sentiment en nu alsnog willen cashen. Andere bedrijven kloppen bij Antea aan voor vermogensversterking om groei te financieren nu banken strengere eisen stellen aan de kredietverlening. Of de overname van een bedrijf slaagt, is sterk afhankelijk van wat in het jargon heet, de ‘current trading’. ‘Het is voor verkopers essentieel dat zij hun financiële prognoses waarmaken. Lukt dat niet, dan worden gegadigden huiverig en gaan de biedingen naar beneden’, legt Eric Urff van advieskantoor BoerCroon uit. Ook adviseur Beltman hamert op dit punt. ‘De verwachtingen moeten worden gehaald. Anders is een deal bijna niet te realiseren.’ En die prognose hoeft niet per se groei te laten zien. Belangrijker nog is een stabiele lijn, zodat een verantwoorde prijsbepaling mogelijk wordt. De waarderingsgrondslag kan nog sterk variëren, van vier tot twaalf maal het bruto bedrijfsresultaat (ebitda). Softwareontwikkelaars zitten vaak aan de bovenkant van deze bandbreedte dankzij goed voorspelbare resultaten.

Versterking van marktposities

Ook innovatieve bedrijven trekken de aandacht. Ampelmann, een jonge onderneming die een ingenieuze loopbrug heeft ontwikkeld voor de offshore-industrie, ging deze zomer voor een megasom van naar verluidt €180 mln van de hand. Dat komt neer op tien maal de ebitda. In die hoge prijs reflecteert zich het gunstige perspectief: de loopbrug vindt wereldwijd aftrek onder grote oliemaatschappijen. Veel deals zijn ingegeven door strategische overwegingen. Samenvoeging van soortgelijke bedrijven leidt tot versterking van marktposities. Bovendien kan de overhead over een grotere omzet worden uitgesmeerd. Zo komt horecagroothandel Hanos steviger in de markt te staan met de inlijving van branchegenoot Van Leeuwen, die veel pizzeria’s in Amsterdam bedient. ‘Autonome groei is in deze sterk concurrerende sector moeilijk te realiseren. Een overname is in dat geval een interessante optie’, zo stelt Beltman. Hanos komt op de vierde plaats van de nationale ranglijst, na Deli XL, Sligro en Makro. Ook de Rotterdamse grondstoffenhandelaar IMCD blijft op overnamepad, na een reeks internationale acquisities in de afgelopen jaren. Dit keer is het oog gevallen op de Braziliaanse chemicaliëndistributeur Makeni Chemicals.

Strategisch getinte deals

Private-equityhuizen die bekendstaan als opportunistische handelaren in bedrijven, neigen meer naar strategisch getinte deals. Een voorbeeld is Bencis, dat bedrijven verzamelt in de brandbestrijding en de snoepindustrie. Doel is grote, efficiënte combinaties te vormen waarvan de omzetgroei wordt overtroffen door de stijging van de ebitda. Dat is de waardecreatie die de geldschieters uiteindelijk willen verzilveren.